Yabancılar hukuku; Türk vatandaşı olmayan kişilerin Türkiye’ye girişleri, ikamet etmeleri, çalışma hakları ve taşınmaz edinimlerini düzenleyen, uluslararası sözleşmeler ve Milletlerarası Özel Hukuk kurallarıyla şekillenen teknik bir alandır. Antalya, yerleşik yabancı nüfusun en yoğun olduğu illerden biri olması sebebiyle; ikamet izni retleri, sınır dışı (deport) kararları ve vatandaşlık başvurularında en çok hukuki uyuşmazlığın yaşandığı yargı çevrelerindendir.
İşleyen Hukuk Bürosu; 2026 yılı güncel Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (YUKK) ve Türk Vatandaşlığı Kanunu çerçevesinde; istisnai yolla vatandaşlık kazanımı, deport kararlarına karşı iptal davaları, idari gözetim ve tahdit kodu kaldırma süreçlerinde; güncel mevzuat değişikliklerini yakından takip ederek hukuki faaliyet yürütmektedir.
Bu Rehberde Neler Bulacaksınız?
1. Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığı (İstisnai Yol)
Yabancıların Türkiye’de belirli bir ekonomik katkı sağlamaları karşılığında, bekleme süresi olmaksızın vatandaşlık kazanmalarını sağlayan yöntemdir. 2026 yılı itibarıyla geçerli güncel limitler ve şartlar şöyledir:
| Yatırım Türü | Alt Limit Tutarı | Temel Şartlar |
|---|---|---|
| Gayrimenkul Satın Alma | 400.000 USD | Tapu kaydına 3 yıl satılmama şerhi konulmalı ve işlem öncesi “Döviz Alım Belgesi” (DAB) alınmalıdır. |
| Banka Mevduatı | 500.000 USD | Türk bankalarında açılan hesaba yatırılmalı ve 3 yıl çekilmemesi şartıyla bloke edilmelidir. |
| Sabit Sermaye Yatırımı | 500.000 USD | Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’ndan tespit raporu alınarak yatırım belgelenmelidir. |
⚠️ Kritik Detay: Ekspertiz ve Uygunluk Belgesi
Gayrimenkul yoluyla vatandaşlıkta, tapu satış bedelinin yanı sıra SPK lisanslı uzmanlarca hazırlanan “Gayrimenkul Değerleme Raporu”ndaki (Ekspertiz) bedelin de 400.000 USD sınırını karşılaması gerekir. Eksik değer çıkması durumunda vatandaşlık başvurusu reddedilebilir. Tapu işleminden sonra Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nden “Uygunluk Belgesi” alınarak Nüfus Müdürlüğü süreci başlatılır.
2. Sınırdışı (Deport) Kararı ve İtiraz Süreci
YUKK m. 54 kapsamında; vize ihlali yapanlar, çalışma izinsiz çalışanlar, sahte belge kullananlar veya kamu düzeni açısından tehdit oluşturanlar hakkında Valiliklerce “Sınır Dışı Etme Kararı” alınabilir. Yabancı şahıs bu süreçte idari gözetim altına alınarak Geri Gönderme Merkezi’ne (GGM) sevk edilebilir.
Sınır dışı etme kararına karşı, kararın yabancıya veya yasal temsilcisine tebliğinden itibaren 7 GÜN içinde İdare Mahkemesi’ne iptal davası açılması zorunludur. Dava açıldığında, (terör örgütü yöneticiliği vb. istisnalar hariç) sınır dışı işlemi yargılama bitene kadar durur ve yabancı Türkiye’den çıkarılamaz. Bu süre hak düşürücüdür; 1 gün bile geçirilirse dava hakkı kaybolur.
3. Tahdit Kodları (Giriş Yasakları) ve Kod Kaldırma
Yabancıların siciline işlenen “Tahdit Kodları”, Türkiye’ye girişlerini veya ikamet izni almalarını engeller. Göç İdaresi tarafından konulan bu kodların kaldırılması için hukuki sebebe göre “İdari Başvuru” veya “İptal Davası” açılması gerekir.
Ç Kodları (Ç-114, Ç-113)
Vize ihlali yapanlar, izinsiz çalışanlar veya yasadışı giriş-çıkış yapanlara konulur. Genellikle idari para cezası ödenerek veya meşruhatlı vize başvurusu (çalışma, evlilik vb.) ile kaldırılabilir.
G-87 Kodu
“Genel Güvenlik Açısından Tehlike” anlamına gelir. En ağır kodlardan biridir. Genellikle istihbari bilgiye dayanır ve kaldırılması için İdare Mahkemesi’nde (genellikle Ankara’da) dava açılması şarttır.
V-70 Kodu
Sahte evlilik (Formalite evliliği) şüphesiyle konulur. Yabancının ikamet izni iptal edilir. Gerçek bir evlilik olduğunu ispatlamak için Aile Mahkemesi ve İdare Mahkemesi süreçleri işletilmelidir.
4. İkamet İzni ve Antalya’da Kapalı Mahalleler
Türkiye’de vize süresinden (genellikle 90 gün) daha uzun kalmak isteyen yabancıların ikamet izni alması zorunludur. Ancak Antalya özelinde dikkat edilmesi gereken en önemli husus “Kapalı Mahalle” uygulamasıdır.
⚠️ Kapalı Mahalle Uyarısı
Göç İdaresi Başkanlığı, yabancı yoğunluğunun %20’yi aştığı mahalleleri yeni ikamet başvurularına kapatmıştır. Antalya’da Muratpaşa (Topçular, Yıldız, Şirinyalı vb.), Konyaaltı (Liman, Hurma, Sarısu) ve Alanya’nın (Mahmutlar, Kargıcak, Kestel vb.) birçok mahallesi kapalıdır. Bu mahallelerde ev kiralasanız veya satın alsanız dahi ilk başvuruda ikamet izni verilmez. Yatırım yapmadan önce mutlaka güncel liste kontrol edilmelidir.
5. Yabancıların Çalışma İzni ve Şirket Kuruluşu
Türkiye’de ikamet izni olması, yabancıya çalışma hakkı vermez. Çalışmak isteyen yabancının Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’ndan izin alması şarttır. İzinsiz çalışma durumunda hem işçiye hem de işverene idari para cezası uygulanır ve yabancı deport edilir.
- 5 Türk Personel Kuralı: Bir işyerinde yabancı personel çalıştırabilmek için, o işyerinde çalışan her 1 yabancıya karşılık en az 5 Türk vatandaşının istihdam edilmesi zorunludur.
- Sermaye Şartı: Şirketin ödenmiş sermayesinin en az 100.000 TL olması gerekmektedir (2026 güncel uygulamalar kontrol edilmelidir). Ev hizmetlerinde (Bakıcı vb.) çalışanlar için 5 Türk personel şartı aranmaz.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
İkamet izni başvurum reddedildi, ne yapmalıyım?
İkamet izni başvurusu reddedilen yabancıya “Tebligat Formu” imzalatılır. Bu tebliğden itibaren 60 gün içinde İdare Mahkemesi’nde “İptal Davası” açılmalıdır. Dava açılmazsa yabancı, vize süresi dolduğunda ülkeyi terk etmek zorundadır; aksi takdirde kaçak duruma düşer ve giriş yasağı alır.
Turistik ikamet izni almak zorlaştı mı?
Evet. İdare, “turizm amaçlı kalacak yer beyanı”nı artık tek başına yeterli görmemektedir. Sadece “gezeceğim” demek yerine; seyahat planı (otel rezervasyonu, rota), yeterli maddi imkan ve kalış amacını destekleyen somut belgeler (Noterlik kira sözleşmesi vb.) sunulması gerekmektedir. Uzatma başvurularında da şartlar sıkılaşmıştır.
Vatandaşlık için alınan evin ekspertiz değeri düşük çıkarsa ne olur?
Vatandaşlık başvurusunda, tapu satış bedeli ile gayrimenkul değerleme raporundaki (ekspertiz) bedelin her ikisinin de 400.000 USD sınırını geçmesi gerekir. Eğer ekspertiz değeri düşük çıkarsa, o taşınmaz vatandaşlık için kullanılamaz veya aradaki fark kadar ek yatırım yapılması gerekebilir.
Mavi Kartlılar yabancı statüsünde midir?
Mavi Kart sahipleri, doğumla Türk vatandaşı olup sonradan izinle vatandaşlıktan çıkanlardır. Yabancı sayılmakla birlikte, seçme-seçilme, askerlik ve kadrolu memurluk dışındaki konularda Türk vatandaşlarına tanınan hakların aynısına sahiptirler (Miras, çalışma, mülk edinme vb.). İkamet izni almalarına gerek yoktur.
